Nietypowe fobie to schorzenia objawiające się irracjonalnym i intensywnym lękiem przed sytuacjami lub przedmiotami, które w rzeczywistości nie stanowią żadnego zagrożenia. Nietypowość oznacza w tym przypadku, że obiekt lęku rzadko wywołuje podobne objawy u innych ludzi.
Przykłady nietypowych fobii
Do rzadko występujących fobii możemy zaliczyć:
- koulrofobię – lęk przed klaunami,
- amathofobię – lęk przed kurzem,
- technofobię – lęk przed nowymi technologiami,
- eosofobię – lęk przed światłem słonecznym,
- basifobię – lęk przed upadkiem.
Objawy fobii
U osób zmagających się z fobią perspektywa zetknięcia z bodźcem lękowym powoduje przyspieszenie akcji serca, drżenie ciała, zawroty głowy, bóle brzucha oraz uderzenia gorąca. W cięższych przypadkach może dojść do ataku paniki lub omdlenia.
Lęk prowadzi do usilnego unikania źródła fobii, co czasami zmusza do rezygnacji z wielu aktywności.
Przyczyny fobii
W rozwoju fobii istotną rolę odgrywają zarówno czynniki biologiczne (nieprawidłowości w funkcjonowaniu neuroprzekaźników, takich jak serotonina czy dopamina), jak i psychologiczne (traumatyczne doświadczenia).
Fobie mogą być dziedziczne, ale czasami dochodzi do ich nieświadomego przekazywania dzieciom. Jeśli rodzic panicznie boi się np. zanieczyszczeń, może doprowadzić do tego, że dziecko również będzie postrzegać je jako poważne zagrożenie.
Leczenie nietypowych fobii
W terapii fobii wykorzystuje się różne metody, m.in.:
- psychoanalizę – zakłada, że lęki są przeniesieniem nierozwiązanych problemów z dzieciństwa, dlatego kładzie nacisk na dotarcie do ich przyczyny,
- terapię poznawczo-behawioralną – polega na modyfikacji nieprawidłowych wzorców myślenia oraz wzmocnieniu właściwych reakcji wobec źródła lęku,
- desensytyzację (odwrażliwianie) – stopniowe konfrontowanie pacjenta z obiektem fobii, które obniża poziom lęku.