Somatyka to dziedzina, która skupia się na świadomym odczuwaniu ciała (somy). Zakłada jedność ciała i umysłu oraz możliwość istnienia związku między emocjami – zwłaszcza długo tłumionymi – a występowaniem pewnych dolegliwości fizycznych.
Wpływ emocji na ciało i umysł
W stresujących sytuacjach przysadka mózgowa pobudza nadnercza do produkcji hormonów, w tym kortyzolu. Organizm dostaje sygnał, że ma być w gotowości do działania. W ciele zachodzą wówczas takie zmiany, jak wzrost tętna czy podwyższenie poziomu glukozy.
Jeśli taka sytuacja utrzymuje się przez dłuższy czas, występują:
- zaburzenia nastroju,
- problemy ze snem,
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
- uczucie zmęczenia,
- spadek odporności,
- przyrost masy ciała,
- pogorszenie kondycji serca,
- bóle głowy,
- bóle mięśni, pleców i karku.
Zupełnie inaczej ciało reaguje na przyjemne emocje, takie jak radość czy bliskość. Wzrasta wówczas poziom endorfin, serotoniny, dopaminy i oksytocyny. Mięśnie rozluźniają się, oddech staje się spokojniejszy, a organizm ma czas na regenerację.
Somatyka w psychologii
U pacjentów zgłaszających się po pomoc psychologiczną często występują schorzenia i dolegliwości bólowe, których przyczyn nie udało się ustalić pomimo wnikliwej diagnostyki. Stanowią one manifestację problemów psychicznych, takich jak trauma, syndrom DDA czy nerwica.
U takich osób wskazana jest terapia, która pozwala odkryć rzeczywistą przyczynę trudności, a następnie znaleźć sposób na przepracowanie negatywnych doświadczeń. W tym celu można zastosować na przykład psychoterapię poznawczo-behawioralną, psychodynamiczną albo humanistyczną. Pomocne są również techniki relaksacyjne, służące szybkiej redukcji stresu, oraz arteterapia, umożliwiająca wyrażenie tłumionych emocji.