Terapia poznawczo-behawioralna, inaczej terapia CBT (ang. Cognitive-Behavioral Therapy), to jeden z najpopularniejszych nurtów psychoterapii. Opiera się na założeniu, że nasze myśli, emocje i zachowania są ze sobą ściśle powiązane, a zmiana jednego z tych elementów może wpływać na pozostałe.
TERAPIA CBT – CO TO JEST?
Terapia CBT online lub stacjonarna koncentruje się na identyfikowaniu, a następnie modyfikowaniu negatywnych wzorców myślenia, które często prowadzą do problemów emocjonalnych lub behawioralnych. Jest to możliwe dzięki współpracy między terapeutą a pacjentem – razem identyfikują oni problematyczne myśli i przekonania, które wpływają na uczucia i zachowania pacjenta, a następnie pracują nad ich zmianą.
NA CZYM POLEGA TERAPIA POZNAWCZO-BEHAWIORALNA?
CBT jest podejściem skoncentrowanym na „tu i teraz”, co oznacza, że skupia się na bieżących trudnościach pacjenta, a nie na głębokich analizach przeszłości. Pomaga pacjentowi zrozumieć, jak jego myśli wpływają na samopoczucie i zachowania, a to umożliwia wprowadzenie konkretnych zmian, prowadzących do poprawy jakości życia.
JAK DZIAŁA TERAPIA CBT?
Terapia CBT – co to jest i jak działa? To bardzo często pojawiające się pytania. W ramach CBT psycholog pomaga pacjentowi zwrócić uwagę na jego automatyzmy, czyli samoczynne myśli i reakcje, zachodzące bez udziału świadomego myślenia. Nieuświadomione, negatywne automatyzmy mogą prowadzić do występowania trudnych emocji, takich jak lęk, smutek czy złość. Na czym polega terapia CBT? Psychoterapeuci pracujący w tym nurcie pomagają pacjentom zidentyfikować i zmienić negatywne automatyzmy czy schematy poznawcze za pomocą różnorodnych technik terapii poznawczej.
DLA KOGO JEST TERAPIA POZNAWCZO-BEHAWIORALNA?
Terapia poznawczo-behawioralna online lub stacjonarna może być skuteczna w leczeniu różnych problemów psychicznych i emocjonalnych. Wśród nich wymienić można m.in. depresję, różne formy zaburzeń lękowych, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zespół stresu pourazowego czy zaburzenia odżywiania.
Terapia CBT może sprawdzić się również w leczeniu zaburzeń snu, problemów związanych z zarządzaniem stresem, a nawet w pomocy osobom zmagającym się z uzależnieniami. Co ważne, nurt poznawczo-behawioralny jest odpowiedni nie tylko dla dorosłych, ale także dla młodzieży.
PRZEBIEG TERAPII CBT
Proces terapeutyczny w nurcie poznawczo-behawioralnym rozpoczyna się od dokładnego wywiadu, który ma na celu rozpoznanie problemów pacjenta. Podczas pierwszych sesji terapeuta wspólnie z pacjentem analizuje trudności, z jakimi pacjent się zmaga, a także identyfikuje myśli, emocje i zachowania, które mogą przyczyniać się do tych problemów. Na tej podstawie ustala się konkretne cele, które będą osiągane podczas terapii. Cele te są zazwyczaj realistyczne, mierzalne i skoncentrowane na aktualnych trudnościach pacjenta.
Terapia Behawioralno Poznawcza
Każda sesja CBT ma ustaloną strukturę. W trakcie terapii pacjent uczy się, jak identyfikować i modyfikować swoje negatywne myśli i przekonania, a także jak pracować nad wdrażaniem bardziej konstruktywnych i przemyślanych zachowań. Proces jest oparty na aktywnej współpracy, a pacjent stopniowo zdobywa umiejętności, które pomagają mu lepiej radzić sobie z wyzwaniami także poza sesjami. Długość terapii i częstotliwość spotkań ustalana jest indywidualnie, w zależności od złożoności problemów.
TECHNIKI STOSOWANE W CBT
W ramach terapii poznawczo-behawioralnej stosuje się różnorodne techniki, które pomagają pacjentowi zmieniać myśli i zachowania na bardziej pozytywne. Jedną z ważnych metod jest restrukturyzacja poznawcza, która polega na identyfikacji negatywnych myśli i przekonań, a następnie na zastępowaniu ich nowymi. Pacjent uczy się kwestionować swoje automatyczne reakcje na trudne i stresujące sytuacje, co pozwala mu zyskać większą kontrolę nad emocjami.
TERAPIA CBT NA CZYM POLEGA
Inną często stosowaną techniką jest ekspozycja, która polega na stopniowym, kontrolowanym stawianiu czoła sytuacjom wywołującym lęk. Pomaga to z czasem zredukować intensywność negatywnych reakcji emocjonalnych, co ułatwia zapanowanie nad nimi. W CBT wykorzystuje się także techniki relaksacyjne, które są szczególnie pomocne w radzeniu sobie ze stresem i lękiem – pacjent uczy się, jak redukować napięcie poprzez ćwiczenia oddechowe czy progresywną relaksację mięśni.
Istnieje wiele technik, które mogą okazać się skuteczne dla różnych osób – każda z nich jest dostosowywana do indywidualnych potrzeb pacjenta, aby terapia była jak najbardziej skuteczna.
DLACZEGO WARTO ZDECYDOWAĆ SIĘ NA TERAPIĘ POZNAWCZO-BEHAWIORALNĄ?
Uważa się, że terapia poznawczo-behawioralna to jedna z najskuteczniejszych form psychoterapii. Jedną z jej głównych zalet jest jej efektywność w leczeniu zaburzeń, takich jak depresja, lęki, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne czy fobie. Terapia CBT ma jasno określoną strukturę, opartą na wspólnie ustalanych celach – dzięki temu pacjent dokładnie rozumie, nad czym pracuje, a postępy można monitorować na bieżąco.
CBT CZYLI TERAPIA BEHAWIORALNA POZNAWCZA
CBT koncentruje się na „tu i teraz”, co pozwala szybko zauważyć realne zmiany w codziennym funkcjonowaniu pacjenta. Co istotne, pacjenci uczą się podczas terapii praktycznych umiejętności, które mogą stosować poza sesjami, co pozwala im lepiej radzić sobie z trudnościami także po zakończeniu terapii. Nabyte techniki radzenia sobie z negatywnymi myślami czy emocjami stają się narzędziami, które można wykorzystywać w różnych sytuacjach życiowych – poczucie kontroli i pewności siebie zostają z pacjentem na długi czas. Dzięki skoncentrowanemu i praktycznemu podejściu, terapia poznawczo-behawioralna jest idealną opcją dla osób, które chcą osiągnąć realne i trwałe zmiany w relatywnie krótkim czasie.