Osobowość wieloraka, czyli DID (dissociative identity disorder), nazywana także rozdwojeniem jaźni, to zaburzenie dysocjacyjne, które polega na występowaniu w jednym ciele co najmniej dwóch odrębnych osobowości. Mają one inną tożsamość, a często różnią się także wiekiem, inteligencją, przekonaniami i wspomnieniami.
Przyczyny wielorakiego zaburzenia osobowości
Rozdwojenie osobowości często ma swoje źródło w traumatycznych wydarzeniach z przeszłości. Mogą nimi być np. doświadczenie przemocy fizycznej, gwałtu, udziału w katastrofie albo w wojnie. Powstanie nowej tożsamości stanowi wówczas mechanizm obronny, umożliwiający oddzielenie się od traumy.
Do wystąpienia zaburzenia dysocjacyjnego może przyczynić się również zażywanie substancji psychoaktywnych.
Objawy rozdwojenia jaźni
Jednym z objawów osobowości wielorakiej są luki w pamięci. Pacjent nie pamięta bowiem tego, co robił, kiedy kontrolę nad jego ciałem przejęła inna osobowość. Osoby z zewnątrz mogą dostrzec zmiany w zachowaniu oraz w sposobie mówienia czy poruszania się chorego.
Osobowość alternatywna ujawnia się przede wszystkim w sytuacjach stresowych oraz podczas odpowiednio prowadzonych sesji terapeutycznych i hipnozy.
Leczenie dysocjacyjnego zaburzenia osobowości
W leczeniu osobowości wielorakiej wykorzystuje się głównie psychoterapię. Jednym z jej celów jest dotarcie do traumatycznego wydarzenia, które doprowadziło do rozwoju zaburzenia. Poznanie konkretnej przyczyny pozwala rozpocząć pracę z traumą, która jest niezbędna do zintegrowania wszystkich osobowości pacjenta. W pracy z osobami z dysocjacyjnym zaburzeniem osobowości stosuje się między innymi terapię psychodynamiczną oraz poznawczo-behawioralną. Pomocna bywa również hipnoza, która ułatwia nawiązanie kontaktu z alternatywnymi osobowościami.