Zaburzenia odżywiania to schorzenia psychiczne, które charakteryzują się nieodpowiednimi zachowaniami żywieniowymi oraz nieprawidłowym postrzeganiem ciała.
Rodzaje zaburzeń odżywiania
Najczęściej spotykane zaburzenia odżywiania to:
- Anoreksja czyli jadłowstręt psychiczny. Jest to celowe, drastyczne ograniczanie jedzenia, które prowadzi do skrajnego wychudzenia. Towarzyszy mu silny lęk przed przytyciem oraz zaburzony obraz własnego ciała.
- Bulimia czyli żarłoczność psychiczna. Są to silne napady objadania się, po których najczęściej następuje prowokowanie wymiotów, restrykcyjne ćwiczenia i często stosowanie leków przeczyszczających.
- Binde eating czyli napady objadania się z charakterystyczną utratą kontroli nad ilością spożywanej żywności. Tu bez stosowania środków przeczyszczających.
- Zespół nocnego jedzenia.
Rzadziej spotykanymi zaburzeniami są:
- Zespół pica – charakteryzuje się spaczonym łaknieniem. Dotknięty nią pacjent czuje pociąg do jedzenia rzeczy niejadalnych jak papier, kreda, włosy, ziemia i inne. Takie odżywianie może mieć katastrofalne konsekwencje zdrowotne i stanowi zagrożenie dla życia.
- Diabulimia – zaburzenie dotyczy osób z cukrzycą insulinozależną. Polega na celowym manipulowaniu w podawaniu sobie dawek insuliny. Chory pomija, zmniejsza bądź opóźnia przyjęcie dawki leku w obawie przed przytyciem.
- Ortoreksja – patologiczna obsesja na punkcie jedzenia wyłącznie czystego, zdrowego. Chorzy na nią eliminują większą ilość dostępnych produktów.
- Pregoreksja, czyli anoreksja ciążowa – jest to zespół zaburzeń odżywiania u kobiet ciężarnych.
- Permareksja – skrupulatne liczenie kalorii i ważenie każdej żywności. To uzależnienie od bycia na nieustannej diecie.
- Bigoreksja – dotyczy w większości mężczyzn i oznacza się obsesyjną dbałością o dietę w obawie przed utratą masy mięśniowej.
- ARFID – polega na panicznym unikaniu niektórych pokarmów z powodu ich właściwości sensorycznych bądź zapachowych.
Przyczyny zaburzeń odżywiania
Zaburzenia odżywiania nie mają jednej, konkretnej genezy. Do ich powstania przyczynić się może szereg czynników. Najczęściej są to:
- niska samoocena połączona z brakiem akceptacji własnego ciała,
- zaburzone relacje rówieśnicze bądź rodzinne, np. brak akceptacji,
- skłonność do tłumienia nagromadzonych emocji,
- perfekcjonizm,
- traumatyczne doświadczenia z przeszłości,
- zawód wymagający posiadania określonej sylwetki,
- zaburzenia neurochemiczne mózgu,
- trudności w radzeniu sobie z sytuacjami stresowymi,
- predyspozycje genetyczne,
- wpływ mediów społecznościowych.
Jak się leczy zaburzenia odżywiania?
Nieleczone zaburzenia odżywiania niosą za sobą poważne skutki zdrowotne takie jak: zaburzenia hormonalne, osteoporoza, zaburzenia rytmu serca, uszkodzenia narządów wewnętrznych, bezpłodność, otyłość, uszkodzenia szkliwa zębów, zaburzenia psychiczne, niedobory żywieniowe, choroby układu pokarmowego a nawet śmierć. Dlatego istotne jest, aby osoba dotknięta zaburzeniami odżywiania zgłosiła się do lekarza specjalisty, jakim jest psychiatra. Czasem współpracuje on ściśle z psychoterapeutą i psychodietetykiem. Leczenie wymaga bowiem podejścia interdyscyplinarnego. Łączy się w tym przypadku psychoterapię z farmakologią oraz wsparciem dietetycznym. Często konieczna bywa również pomoc dla rodziny i bliskich osoby dotkniętej zaburzeniem.