Jednym z najpoważniejszych zaburzeń psychicznych XXI wieku jest schizofrenia. Schorzenie to spotyka się z powszechnym niezrozumieniem i zbyt rzadko jest leczone.
Czym jest schizofrenia?
Schizofrenia jest przewlekłą i poważną chorobą psychiczną. Osoba nią dotknięta w zupełnie inny sposób postrzega rzeczywistość, inaczej reaguje i nie myśli racjonalnie.
Rodzaje schizofrenii
Do najpowszechniejszych rodzajów schizofrenii należą:
- Paranoidalna – charakteryzuje się omamami i halucynacjami. Ten typ choroby pojawia się zwykle w wieku późniejszym, a leczenie dobrze rokuje.
- Katatoniczna – dominują tu zaburzenia ruchowe. Chory może zastygnąć na kilka godzin, albo być gwałtownie i mocno pobudzony bez konkretnej przyczyny.
- Prosta – niełatwa do wczesnego zdiagnozowania. Chory stopniowo wycofuje się z życia społecznego. Traci zainteresowanie i popada w apatię.
- Zdezorganizowana – to chaotyczne myślenie połączone z dziwacznym zachowaniem, np. nakładaniem kilku warstw ubrań w upał. Często towarzyszą jej niekontrolowane i nieadekwatne napady śmiechu. Dotyka osoby młode, w okolicy 20 roku życia.
Jakie są objawy schizofrenii?
Objawy schizofrenii dzielimy na:
- wytwórcze (pozytywne) – są to urojenia, np. ktoś może być przekonany, że jest postacią historyczną lub jest śledzony, oraz omamy takie jak słyszenie głosów i widzenie rzeczy nieistniejących,
- negatywne czyli ubytkowe – tu człowiek traci swoje naturalne zdolności, cechuje go apatia, wycofanie społeczne, a mowa jest ograniczona,
- zaburzenia poznawcze – mamy tu do czynienia z problemami z pamięcią i koncentracją, a także trudnościami z podejmowaniem decyzji i planowaniem,
- dezorganizacja psychiczna – to różnego rodzaju dziwaczne zachowania i nielogiczne wypowiedzi (mimo poprawności językowej).
Przyczyny schizofrenii
Wśród przyczyn schizofrenii wymienia się:
- Czynniki genetyczne – choroba ma silne podłoże dziedziczne. Oznacza to, że ryzyko zachorowania wzrasta, jeśli schizofrenia występowała w rodzinie.
- Czynniki neurochemiczne i biologiczne. Tu wymienia się zaburzenia neuroprzekaźników, a także zmiany w strukturze mózgu.
- Czynniki wczesnorozwojowe i okołoporodowe takie jak niedożywienie płodu, infekcje wirusowe matki w czasie ciąży oraz niedotlenienie powstałe w czasie porodu.
- Czynniki środowiskowe i psychospołeczne takie jak silny, długotrwały stres, traumatyczne wydarzenie lub skomplikowane relacje rodzinne. Do takich przyczyn zalicza się również używanie w młodym wieku substancji psychoaktywnych oraz izolację społeczną w dużych aglomeracjach.
Leczenie schizofrenii
Leczenie schizofrenii to proces, który jest długofalowy i wielotorowy. Ma bowiem na celu zarówno opanowanie objawów, jak i zapewnienie prawidłowego funkcjonowania wśród ludzi. Leczenie polega na farmakoterapii, która stanowi podstawę, pomaga wyciszyć urojenia i halucynacje.
Oprócz leków, chory przechodzi psychoterapię łączoną z psychoedukacją. Pomaga to zrozumieć samą istotę choroby, uczy rozpoznawać wczesne symptomy nawrotu, a także edukuje, jak radzić sobie w sytuacjach stresowych. Stosuje się również tzw. rehabilitację społeczną, czyli naukę funkcjonowania w życiu codziennym jak np. nawiązywanie relacji. W przypadku ostrej fazy choroby może być konieczna hospitalizacja, jednak jest ona stosowana wtedy, gdy chory stanowi niebezpieczeństwo dla siebie lub innych. Należy pamiętać, że w procesie zdrowienia istotną rolę odgrywa wsparcie najbliższych i systematyczne zażywanie leków.