Terapia kleinowska to metoda leczenia oparta na koncepcjach brytyjskiej psycholog i psychoanalityczki Melanie Klein. Jej podstawę stanowi teoria relacji z obiektem, czyli koncentracja na roli wczesnodziecięcych związków z opiekunami i na ich wpływie na dorosłe życie.
Podstawowe założenia terapii kleinowskiej
Według Melanie Klein zdrowy związek dziecka z opiekunem (najczęściej matką) stanowi fundament niezbędny do prawidłowego rozwoju psychicznego. Wynika to z całkowitej zależności dziecka od opiekunów w okresie dzieciństwa.
Jakość opieki kształtuje sposób postrzegania świata przez dziecko, jego pewność siebie i stosunek do innych ludzi. Jeśli związek z opiekunami nie jest oparty na bezwarunkowej miłości i nie zapewnia poczucia bezpieczeństwa, rozwijają się lęki, ból oraz poczucie osamotnienia.
Pozycja schizoidalno-paranoidalna i pozycja depresyjna
Melanie Klein wprowadziła pojęcia pozycji schizoidalno-paranoidalnej oraz pozycji depresyjnej. Oba dotyczą sposobu przeżywania relacji dziecka z matką. Pozycja schizoidalno-paranoidalna jest typowa dla małego dziecka, które nie potrafi odczuwać wobec jednej osoby sprzecznych emocji. Matka jest zatem albo dobra, albo zła.
Kiedy dziecko zaczyna łączyć ze sobą te dwa obrazy, mamy do czynienia z pozycją depresyjną. Zazwyczaj rozwija się ona w drugiej połowie pierwszego roku życia. Dziecko odkrywa, że matka nie jest czarno-biała – w zależności od sytuacji może być postacią dobrą albo złą. Z tego powodu odczuwa wobec niej jednocześnie miłość i złość, co jest przyczyną dużego napięcia.
Echa tych pozycji są widoczne w życiu dorosłym. Ich przejawy to m.in. skłonność do skrajnych ocen oraz brak umiejętności łączenia miłości i złości wobec tej samej osoby.