Terapia psychodynamiczna to nurt terapeutyczny, który zakłada, że przyczyna problemów emocjonalnych i psychicznych człowieka kryje się w podświadomości. Z tego powodu skupia się na tym, aby dotrzeć do wypartych myśli i potrzeb. Ta metoda sprawdza się w pracy z osobami, które doświadczają różnych zaburzeń. Jednocześnie stanowi dobrą propozycję dla każdego, kto chce lepiej zrozumieć samego siebie.
Najważniejsze założenia terapii psychodynamicznej
W terapii psychodynamicznej koncentrujemy się na pracy z nieświadomymi mechanizmami, procesami psychicznymi i konfliktami wewnętrznymi. To właśnie one w dużej mierze wpływają na nasze zachowanie, emocje, relacje i decyzje, które podejmujemy.
Według klasycznej teorii psychoanalitycznej konflikty wewnętrzne wynikają ze sprzeczności pomiędzy trzema strukturami psychiki:
- id – najbardziej pierwotną częścią, związaną z popędami i dążeniem do przyjemności,
- superego – wewnętrznym systemem norm i zasad moralnych,
- ego – strukturą, który próbuje pogodzić potrzeby id z wymaganiami superego.
Gdy napięcie pomiędzy tymi elementami osobowości staje się zbyt silne, mogą pojawiać się lęk, poczucie winy czy wewnętrzne konflikty.
Nurt psychodynamiczny kładzie też nacisk na znaczenie przeszłości, a przede wszystkim wczesnego dzieciństwa. Relacje z opiekunami kształtują bowiem przyszłe wzorce zachowania w relacjach z innymi ludźmi.
Na czym polega psychoterapia psychodynamiczna? Najważniejsze narzędzia
Terapia psychodynamiczna – podobnie jak inne nurty terapeutyczne – ma formę rozmowy. Spotkania zwykle odbywają się raz w tygodniu, najczęściej przez kilka miesięcy lub lat.
Popularne narzędzia, które wykorzystujemy w nurcie psychodynamicznym, to:
- Analiza snów – sny stanowią bramę do podświadomości, ponieważ w wizjach sennych ujawnia się wszystko, co zostało wyparte ze świadomości. Podczas takiej analizy pacjent opowiada swoje sny, a terapeuta pomaga mu je zinterpretować.
- Wolne skojarzenia – to kolejna metoda, która pozwala ujawnić ukryte myśli i pragnienia. Psychoterapeuta zachęca klienta do tego, aby wypowiadał swoje myśli na głos bez cenzurowania słów.
- Analiza przeniesienia – czyli jednego z mechanizmów obronnych. Przeniesienie polega na tym, że pacjent nieświadomie przenosi na osobę terapeuty emocje i zachowania z relacji ze swojej przeszłości.
- Analiza oporu – a więc drugiego z mechanizmów obronnych, które często występują podczas terapii. Opór oznacza, że pacjent unika konfrontacji z trudnymi emocjami i wspomnieniami poprzez milczenie, opuszczanie sesji lub zmianę tematu rozmowy.
- Eksploracja dzieciństwa – terapeuta zachęca pacjenta do tego, aby opowiadał o wspomnieniach ze swoich najmłodszych lat. Doświadczenia z dzieciństwa odgrywają bowiem kluczową rolę w kształtowaniu dorosłej osobowości.
Dla kogo jest terapia psychodynamiczna?
Terapia psychodynamiczna ma szerokie zastosowanie. Przynosi bardzo dobre rezultaty w pracy z osobami doświadczającymi takich problemów jak:
- zaburzenia osobowości, w tym osobowość borderline, narcystyczna, unikająca, zależna i obsesyjno-kompulsyjna,
- zaburzenia odżywiania, np. bulimia, kompulsywne objadanie się czy anoreksja,
- zaburzenia lękowe, m.in. zespół lęku uogólnionego, napady paniki, fobie czy PTSD,
- depresja i inne zaburzenia nastroju,
- powtarzające się problemy relacyjne,
- uzależnienia behawioralne i uzależnienia od substancji psychoaktywnych,
- niskie poczucie własnej wartości,
- agresja i autoagresja.
Co więcej, na terapię psychodynamiczną zgłaszają się czasem osoby, które nie doświadczają zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, ale chcą lepiej zrozumieć własne emocje.
Historia terapii psychodynamicznej
Terapia psychodynamiczna wywodzi się z psychoanalizy, którą stworzył Zygmunt Freud na przełomie XIX i XX wieku. Następcy Freuda rozwijali i modyfikowali jego teorie, dlatego z czasem wykształcił się nowy nurt terapeutyczny, lepiej dostosowany do potrzeb osób korzystających z terapii.
Klasyczna psychoanaliza jest bardzo intensywna – sesje odbywają się kilka razy w tygodniu, często przez pięć lat lub dłużej, a pacjent leży podczas nich na kozetce. W terapii psychodynamicznej spotkania są zwykle raz w tygodniu, a terapeuta i klient siedzą naprzeciw siebie. Psychoterapeuta pełni tu bardziej aktywną funkcję, a rozmowy skupiają się na bieżących trudnościach.
Podsumowanie – co to jest terapia psychodynamiczna?
Terapia psychodynamiczna to nurt terapeutyczny skoncentrowany na nieświadomości człowieka. To w niej ukryte są myśli, emocje i konflikty, które powodują problemy psychiczne i cierpienie emocjonalne. Aby dotrzeć do tego, co zostało wyparte ze świadomości, wykorzystujemy m.in. analizę snów. Jednocześnie eksplorujemy dzieciństwo, ponieważ doświadczenia ze wczesnych lat silnie wpływają na dorosłe życie. Ta metoda terapii ma szerokie zastosowanie i umożliwia skuteczne leczenie wielu zaburzeń psychicznych.
