W przypadku chorób przewlekłych, psychosomatycznych i somatycznych, a także zaburzeń psychicznych – takich jak depresja czy inne stany wymagające długoterminowego leczenia, w tym farmakoterapii – oraz w sytuacji neuroróżnorodności, praca terapeutyczna pełni przede wszystkim funkcję wsparcia psychologicznego.
Na czym polega wsparcie psychologiczne?
W takiej pracy wspólnie poszukujemy rozwiązań, wzmacniamy i nazywamy zasoby danej osoby.
W tym celu pomagamy:
- odkrywać zainteresowania,
- odnajdywać zdrowe źródła przyjemności i energii,
- uczyć się unikania stresorów oraz budować i utrwalać zdrowe nawyki,
- redukować stres i lepiej rozumieć własną sytuację oraz możliwości działania.
Stopniowo rozpoznajemy trudności, także te wynikające z indywidualnych cech osobowości, i ustalamy, w jakich obszarach pacjent może wziąć odpowiedzialność za zmianę.
Metody wspierające
Zaleca się również korzystanie z dodatkowych form wsparcia, takich jak mindfulness, biofeedback czy treningi kompetencji społecznych, które pomagają w radzeniu sobie ze stresem i gniewem.
Warto rozważyć także udział w terapii grupowej lub treningach umiejętności społecznych (TUS), które sprzyjają rozwijaniu relacji i budowaniu poczucia wspólnoty.
Metody te są pomocne nie tylko dla osób neuroróżnorodnych. Przewlekły ból, stres czy doświadczenie traumy również mogą czasowo ograniczać zdolność do adekwatnego reagowania i funkcjonowania społecznego.
Kiedy możliwa jest psychoterapia właściwa?
Psychoterapia – w tym terapia głębi lub z wykorzystaniem metafory – jest wskazana w sytuacjach, gdy osoby z powyższych grup doświadczają traumy, kryzysu lub innych trudności wymagających wsparcia charakterystycznego dla klasycznej psychoterapii.
W takich przypadkach, oprócz wsparcia psychologicznego, pacjent może otrzymać również psychoedukację, interwencje oraz zadania terapeutyczne oparte na różnych podejściach, takich jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT), arteterapia czy inne uznane metody psychoterapeutyczne.
Ich celem jest redukcja napięcia oraz nadanie znaczenia wewnętrznemu bólowi, trudnościom, a także doświadczeniom traumy czy przemocy. W procesie tym często wykorzystuje się również techniki oparte na sublimacji.
Warunki rozpoczęcia psychoterapii
Do rozpoczęcia typowej psychoterapii niezbędna są gotowość do głębokiej pracy i autoanalizy oraz brak czynników uniemożliwiających stabilne uczestnictwo w procesie terapeutycznym, takich jak:
- elementy autodestrukcyjne i zaburzenia dysocjacyjne,
- mechanizmy takie jak derealizacja czy depersonalizacja,
- silne stany lękowe lub dekompensacja,
- zaburzenia depresyjne,
- tendencje samobójcze,
- głębokie zaburzenia osobowości,
- jakiekolwiek sytuacje stanowiące zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta,
- aktywne uzależnienia.
Także przedłużona żałoba czy przewlekłe PTSD mogą czasowo uniemożliwiać rozpoczęcie głębszej pracy terapeutycznej, ponieważ wymagają wcześniejszej stabilizacji emocjonalnej.
