Według danych opublikowanych przez Centrum Praw Kobiet, w wyniku przemocy umiera w Polsce rocznie 400 kobiet. Część ginie z rąk oprawców, inne w wyniku samobójstwa. Przemoc w związku to temat, o którym teoretycznie mówi się dużo, ale tak naprawdę wciąż za mało, aby zapobiec kolejnym tragediom.
Warto przyjrzeć się bliżej rodzajom przemocy, jej sprawcom i sytuacji ofiar oraz wyjaśnić, gdzie można szukać pomocy.
Rodzaje przemocy w związku
Chociaż przemoc kojarzy się przede wszystkim z biciem, to tak naprawdę przybiera różne formy.
- Przemoc fizyczna
To nie tylko bicie, duszenie czy popychanie. Może obejmować także kopanie, przypalanie, krępowanie ruchów czy inne działania, które mają zadać ofierze ból.
- Przemoc psychiczna
Sprawca przemocy psychicznej upokarza, kontroluje i izoluje drugą osobę od bliskich. Może przeglądać telefon lub internet ofiary, ograniczać kontakty społeczne i stosować groźby, np. dotyczące odebrania dzieci.
- Przemoc ekonomiczna
Polega na odbieraniu pieniędzy, zakazywaniu pracy lub utrudnianiu podjęcia zatrudnienia. Należy tu także zaliczyć zaciąganie kredytów lub zadłużanie ofiary bez jej zgody.
- Przemoc seksualna
To gwałty małżeńskie oraz zmuszanie drugiej osoby do współżycia czy innych czynności seksualnych wbrew jej woli.
- Wykorzystywanie i handel ludźmi
Najbardziej skrajne przypadki obejmują sprzedaż nagich zdjęć bez zgody osoby na nich obecnej, zmuszanie do prostytucji lub pracy na platformach seksualnych. Jednym z przykładów jest sytuacja we Włoszech, gdzie grupa licząca 32 000 mężczyzn udostępniała sobie nawzajem nagie zdjęcia swoich żon bez ich wiedzy i zgody.
Wszystkie rodzaje przemocy łączy to, że powodują cierpienie ofiary. Wywołują długotrwały stres, poczucie zagrożenia i strach, mogą prowadzić do zaburzeń lękowych, depresji, a nawet myśli samobójczych. Doświadczenie przemocy często pozostawia traumę, która wpływa na poczucie własnej wartości, relacje z innymi ludźmi i utrudnia dalsze życie.
Dlaczego ofiary przemocy nie odchodzą?
Przemoc często działa powoli – rozpoczyna się od drobnych upokorzeń, „żartobliwego” sprawdzania telefonu czy kłótni o rozmowę ze znajomym. Wiele ofiar szuka wówczas winy w sobie, co jest oczywiście błędem.
Kobiety doświadczające przemocy w związku często czują wstyd, który blokuje je przed tym, żeby zwierzyć się z problemów nawet najbliższym osobom. Nierzadko pojawia się obawa, że rodzina i przyjaciele po prostu im nie uwierzą. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy sprawcą jest osoba lubiana i szanowana.
Niestety zdarza się, że ofiary przemocy nie odchodzą od agresywnego partnera z powodu braku wsparcia ze strony bliskich. W pewnych środowiskach nadal pokutuje przekonanie, że rodzina to świętość, której nie można rozbijać bez względu na okoliczności.
Nie bez znaczenia są również przyczyny ekonomiczne. Kobiety obawiają się, że same nie będą w stanie utrzymać siebie i dzieci, dlatego trwają przy boku oprawcy.
Przed odejściem powstrzymuje również strach przed zemstą i utratą życia.
Gdzie szukać pomocy?
Jeśli jesteś ofiarą przemocy, pozwól sobie pomóc. Masz prawo do bezpieczeństwa, szacunku i spokoju.
Jeśli jesteś świadkiem przemocy, nie udawaj, że nie widzisz problemu. Możesz dokonać zgłoszenia anonimowo, więc nie musisz obawiać się o swoje bezpieczeństwo. Pamiętaj, że twoja reakcja może uratować życie drugiego człowieka.
W sytuacji zagrożenia zadzwoń pod:
- 112 – numer ratunkowy,
- 997 – numer alarmowy do Policji w Polsce.
Do twojej dyspozycji są również fundacje i linie pomocowe:
- 800 12 00 02 – Niebieska Linia Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie, czynna całą dobę,
- 800 107 777 – Centrum Praw Kobiet,
- 800 120 226 – policyjny telefon zaufania
